Zin en onzin van Jean-Pierre Van Rossem

Zin en onzin van Jean-Pierre Van Rossem

zo, 23/12/2018 - 14:45
0 comments

Jean-Pierre Van Rossem was ongetwijfeld een zeer kleurrijke en intelligente figuur. Hij was bovendien ook niet op zijn mondje gevallen, waardoor het voeren van een debat met hem geen sinecure was. Getuige hiervan volgende video waarin hij met sprekend gemak de vloer aanveegt met politici Hendrik Bogaert en Caroline Genez.  Dat heeft echter ook tot gevolg dat niet al te veel aandacht wordt besteed aan wat hij nu eigenlijk zegt. En dat is jammer want wat hij eigenlijk zegt is - zoals vaker - niet alleen interessant maar soms ook gewoon regelrechte nonsens. In deze video probeert hij zijn voorstel te verdedigen om 25% van het spaargeld in beslag te nemen om daarmee een vennootschap op te richten die dan mensen aanwerft om ermee vervolgens projecten uit te voeren. Dat zou een onmiddellijke verhoging van de koopkracht moeten betekenen waardoor de crisis kan worden opgelost. Het voorstel is een moderne variant van het idee gebruikt door Hjalmar Schacht om onder andere de gigantische investeringen in het Duitse leger onder Hitler mee te financieren; en dit terwijl de Duitse schatkist op dat moment nagenoeg leeg was. Dat een marxist als Van Rossem zijn mosterd lijkt te halen bij een nazi-sympathisant zoals Schacht is op zich al merkwaardig (consistentie is nu eenmaal niet Van Rossem's sterkste kant) zodat het nog meer interessant wordt om eens nader in te gaan op wat Van Rossem in deze video allemaal beweert:

 

1) Zo stelt Van Rossem dat Nazi-Duitsland, wellicht dankzij de hogere wiskunde van Schacht, de economische depressie van de jaren dertig al in 1938 had opgelost, terwijl de andere landen zoals de V.S. ze maar hadden kunnen oplossen door de wereldoorlog. Beide stellingen zijn fout. Wat Duitsland betreft, is er geen sprake van een herstel van de (private) economie; zelfs de groei van de productiviteit was amper de helft van deze in Groot-Brittannië. En Robert Higgs heeft het idee dat de Tweede Wereldoorlog een uitweg bood uit de crisis ook naar het rijk der fabelen verwezen, tenminste wat de Verenigde Staten betreft. Het valt dan ook op dat Van Rossem, die zich in de video als een criticus van het keynesianisme voordoet, met betrekking tot de Grote Depressie het foutieve keynesiaanse verhaal tot op de letter volgt (nogmaals: inconsistentie is een serieus probleem bij Van Rossem);

2) Van Rossem beweert vervolgens dat door de waardedaling van de banken er tussen 90 tot 180 miljard euro aan koopkracht verloren is gegaan en dat daardoor overproductie is ontstaan (hier komt de oude marxist in hem weer naar boven). Maar dat een waardedaling van een aantal bedrijven leidt tot een verlies aan koopkracht is natuurlijk klinkklare nonsens. Als ik voor 10.000 euro aandelen koop van een bank, en de waarde van de aandelen dalen vervolgens tot 1.000 euro, dan is er weliswaar sprake van een waardedaling van 9.000 euro maar mijn koopkracht is nog even groot als voorheen. Wel is het zo dat ik nu minder welvarend ben dan voordien. Als deze verandering permanent wordt dan kan dit, volgens de permanente inkomenshypothese, ontwikkeld en met heel veel bewijzen onderbouwd door Milton Friedman, als gevolg hebben dat ik mijn huidige consumptie ga beperken. De dalende vraag kan echter een economische crisis doen ontstaan. De oplossing die hiervoor doorgaans wordt voorgesteld is inflatie zodat ik uit vrees voor toekomstige prijsstijgingen meer nu zal consumeren. Maar van die oplossing wil Van Rossem niet weten.

3) Het Keynesianisme is volgens Van Rossem fout omdat we nu ook met een schuldencrisis zitten. In zulke omstandigheden zal het maken van bijkomende schulden er enkel tot leiden dat de rentevoeten zullen stijgen. Die stijgende rentevoet zal de economische opleving echter in de kiem smoren. Hier is Van Rossem correct, maar dat betekent nog niet dat zijn alternatief het juiste is. Integendeel, zijn voorstel is pure waanzin; en dat is vrij gemakkelijk in te zien. Wanneer de Belgen geconfronteerd worden door een waardedaling van 90 tot 180 miljard euro is het nogal evident dat ze zich minder welvarend zullen voelen. Daardoor gaan ze massaal hun consumptie uitstellen. Op zulk moment, en op het moment dat de Belgische bevolking geconfronteerd wordt met een gigantische schuldenberg, ook nog eens 25% van het spaargeld van de Belgen afnemen zal uiteraard enkel maar bijdragen tot een versterking van de neerwaartse spiraal, in gang gezet door het eerdere welvaartsverlies. (Tussen haakjes, met zijn voorstel ondergraaft Van Rossem zijn eigen stelling dat een waardedaling leidt tot een verlies aan koopkracht, want hij gaat er immers vanuit dat het wegnemen van spaargeld niet tot zulke daling leidt. Maar als een vermindering van de waarde van het spaargeld geen koopkrachtvermindering betekent, dan een waardedaling van aandelen evenmin.)

Een kleurrijk figuur is van ons heen gegaan. Er valt evenmin te twijfelen aan zijn intelligentie. Van Rossem echter komt zeer vroeg al in aanraking met het marxisme, en ofschoon hij op latere leeftijd verklaart veel geleerd te hebben van de Oostenrijkse school, lijkt het dat Van Rossem als marxist is gestorven. Ook op dat punt lijkt zijn leven een tragische afloop gekend te hebben.