Marrakech, Marrakech...

Marrakech, Marrakech...

za, 24/11/2018 - 13:28
0 comments

Je kan er niet om heen. Tenzij je de ganse dag ligt te slapen, zal je ongetwijfeld al iets vernomen hebben over het Pact van Marrakesh. Het land staat al weken op zijn kop, vele N-VA'ers hebben er nachtmerries over, en de regering staat op vallen. Maar wat is dat pact (of Verdrag) nu eigenlijk? Wat staat er nu precies in? En weten de meeste tegenstanders eigenlijk wel wat er in staat?

Dries Van Langenhove - van "Schild en Vrienden"-fame - vindt het verdrag uiteraard totaal verwerpelijk - in de eerste plaats omdat het migratie poneert als een mensenrecht. Nu is dat nét het punt waarop het Verdrag het volkomen bij het rechte eind heeft. Migratie ís een recht: iedereen heeft het recht om te wonen, te leven of te werken waar men wil, zo lang men de (private) eigendomsrechten van andere individuen respecteert. Ik heb het recht om te leven en te werken in de V.S. - maar ik heb niet het recht om te gaan leven op de eigendom van anderen: ik zal er dus zelf iets moeten huren of kopen, ik kan geen Amerikaanse werkgever dwingen om mij werk te geven, en evenmin kan ik zomaar aanspraak maken op diensten van de overheid of toegang tot de sociale zekerheid zonder ervoor te betalen of eraan bij te dragen. Mijn recht om te emigreren, kortom, impliceert niet de plicht van anderen om voor mij te zorgen.

Ook kan de toegang tot een land ontzegt worden wanneer de openbare orde in het gevaar dreigt te komen bvb. voor teruggekeerde Syriëstrijders. Maar dat kan enkel op individuele basis.

So far, so good. Het is echter niet zo dat dit Verdrag het recht op migratie afdwingbaar maakt, integendeel. Het wordt wel vermeld, maar in de Preambule, niet in de beschikkende tekst. In de beschikkende tekst - Objectives en Commitments - blijft er van dat recht zelfs niet veel meer over. 

In deze zin is dit Verdrag vergelijkbaar met een vrijhandelsverdrag. Want net zoals een vrijhandelsverdrag eigenlijk niet over vrijhandel gaat, gaat Marrakesh niet over vrije migratie. Ja, vrijhandelsverdragen erkennen het recht om handel te drijven, net zoals Marrakesh het recht op migratie erkent. In de praktijk komt het daar echter zelden op neer: vrijhandelsverdragen gaan eigenlijk over gecontroleerde handel, net zoals Marrakesh ook de migratie wil "beheren". De titel alleen zegt het al: Global Compact for Safe, Orderly and Regular Migration

Beschouw ter illustratie volgende doelstellingen:

2. Minimize the adverse drivers and structural factors that compel people to leave their country of origin.

9. Strengthen the transnational response to smuggling of migrants

10. Prevent, combat and eradicate trafficking in persons in the context of international migration 

11. Manage borders in an integrated, secure and coordinated manner 

13. Use migration detention only as a measure of last resort and work towards alternatives 

23. Strengthen international cooperation and global partnerships for safe, orderly and regular migration 

Marrakech erkent als DOELSTELLING (niet zomaar als vaag principe) dat staten grenzen mogen managen op een veilige en gecoördineerde manier. Bovendien beveelt het aan om de oorzaken van migratiestromen te beperken. Wat men eigenlijk in dit verband voorstelt is dat het Westen meer in ontwikkelingslanden investeert en ontwikkelingshulp geeft, zodat migratie ontmoedigd wordt. Het vraagt met andere woorden aan de Westerse belastingbetaler om te betalen voor het beperken van migratiestromen. Verder wordt een strenge aanpak van mensensmokkel aanbevolen, tot zelfs "uitroeiing" toe. En het geeft landen het recht om migranten in hechtenis te nemen, al beveelt men ook aan om het middel enkel te gebruiken wanneer er geen alternatief is.

Is dit nu werkelijk de tekst van een "open grenzen"-verdrag? Amper dus. Het lijkt wel op een "vrijhandelsvedrag" dat landen de toestemming geeft om de invoer van bepaalde producten te belasten, te verhinderen of te beperken, zo lang het maar op een veilige, geïntegreerde en gecoördineerde manier gebeurd. Het lijkt op een "vrijhandelsvedrag" dat het recht om handel te drijven erkent, maar dat tegelijk de lidstaten aanbeveelt om structurele factoren die mensen aanzetten om handel te drijven, zo veel als mogelijk te ontmoedigen.

Voorstanders van open grenzen zijn mijns inziens dan ook blij met een dode mus, terwijl de tegenstanders van een muis een olifant maken. Een olifant in een porseleinenkast intussen.

Het Verdrag van Marrakesh is echter bijzonder problematisch om de volgende reden. Het Verdrag gaat er namelijk van uit dat het recht op migratie - een recht dat het dus niet niet echt afdwingt - wel degelijk verplichtingen inhoudt voor het ontvangende land. En op een aantal punten gaat het daarin wel erg ver. Ook hier kan de vergelijking met sommige vrijhandelsverdragen worden gemaakt. Vrijhandelsverdragen leggen soms aan de deelnemende landen verplichtingen op die helemaal niets met vrijhandel te maken hebben, zoals bijvoorbeeld verplichtingen inzake het naleven van intellectuele eigendomsrechten.

Beschouw de volgende verplichtingen:

(15) Provide access to basic services for migrants;

(16) Empower migrants and societies to realize full inclusion and social cohesion;

(17) Eliminate all forms of discrimination and promote evidence-based public discourse to shape perceptions of migration.

Vooral met de doelstelling nr. 17 maakt het Verdrag het wel erg bont, maar ook de andere twee zijn onaanvaardbaar.

Dat landen de toegang tot basisdiensten moet verzekeren voor migranten is natuurlijk onzinnig. Een migrant kan geen claim leggen op de diensten van een ander. Niemand kan dat. Ik heb niet het recht om een bakker of beenhouwer of wie dan ook te verplichten om voor mij een brood te bakken of vlees te verkopen. Beide partijen moeten daar vrijwillig mee akkoord gaan. Het staat een land dan ook volkomen vrij om dergelijke basisdiensten te weigeren aan een migrant of te bepalen dat men enkel recht heeft op basisdiensten wanneer men ervoor betaalt. Als dit Verdrag er door komt, kan dit dus niet meer. Immigreren betekent dan dat je automatisch recht heb op de basisdiensten van het ontvangende land.
Bovendien is deze doelstelling flagrant in tegenspraak met de wens om de oorzaken van migratie te minimaliseren. Want als je migranten automatisch toegang tot basisdiensten verleend, maakt je migratie net attractiever.

Punt 16 komt op hetzelfde neer: het betekent dat migranten een claim mogen leggen op ondersteuning door de overheden en dus door de inwoners van het ontvangende land. Het komt er eigenlijk op neer dat als ik naar de Verenigde Staten vertrek de regering aldaar het mij mogelijk moet maken om mij volledig te integreren. In de praktijk komt deze doelstelling erop neer dat ik recht zou hebben op een job of als dat niet het geval is op sociale voorzieningen.

Maar vooral met de zeventiende doelstelling gaat het Verdrag volledig uit de bocht. Alle vormen van discriminatie verbieden? Werkelijk? Alle vormen? En discriminatie door wie? Door overheden, maar ook door private individuen? Mag ik als werkgever geen job weigeren aan een migrant, want dat zou immers discriminatie zijn? En dat ik als christelijke bakker ook verplicht taarten moet bakken voor moslims, zelfs wanneer ik dat niet wil? En wat wordt er bedoeld met "promote evidence-based public discourse to shape perceptions of migration"? Dat ik niet alleen het recht heb om te migreren maar dat ik in mijn nieuw land ook nog eens met open armen moet worden ontvangen? En dat mensen die kritisch staan ten aanzien van migratie en migranten hun mond moeten houden?

Kortom, het gevaar van het Verdrag zit hem daar in dat het recht om te migreren leidt tot de inperking van een reeks andere rechten zoals private eigendomsrechten en het recht op vrije meningsuiting.(1) Reken mij dus tot de tegenstanders van dit Verdrag, niet omdat het open grenzen propageert of het recht op migratie afdwingt (wat niet het geval is), maar omdat het andere fundamentele liberale rechten inperkt.

 

(1) Er moet wel worden opgemerkt dat dergelijke rechten in ons land (en in vele andere landen) reeds lang verkwanseld zijn. De vrijheid van meningsuiting is reeds ingeperkt door het verbod op "aanzetten tot haat". Private eigendomsrechten zijn al langer ondergeschikt gemaakt door de anti-discriminatiewetgeving. Beide beperkingen kunnen overigens ook op de steun rekenen van N-VA die nu zo tekeer gaat tegen dit Verdrag - om de exact verkeerde redenen.