Was Hitler links? Over de onzinnige links/rechts tegenstelling

De verdeling van het politieke spectrum in links en rechts is, op zijn zachtst gezegd, zeer problematisch. Het leidt tot talloze contradicties en anomalieën, zoals blijkt uit deze schitterende en onderhoudende analyse van Walter Block: 

Desondanks is deze categorisering van de politiek algemeen aanvaard. Hier en daar zijn er wel politici en politieke wetenschappers die verkondigen dat de links/rechts tegenstelling voorbijgestreefd is, maar daar blijft het bij. Als puntje bij paaltje komt, blijven ook zij in dezelfde termen denken. Ze hebben immers niets om in de plaats te stellen.  

Nochtans is de links/rechts tegenstelling van recente datum. Ze dateert van de Franse revolutie toen de tegenstanders van het Ancien Regime links in de Assémblee plaatsnamen en de verdedigers rechts. Rechts zaten dus de conservatieven en links de progressieven. Die laatste groep omvatte niet alleen socialisten, maar ook anarchisten zoals Proudhon en klassiek liberalen zoals Bastiat. 

Politieke filosofie zelf daarentegen is veel ouder dan de Franse revolutie. In feite kan men teruggaan tot het Athene uit de oudheid, waar de bakermat ligt van onze Westerse democratie. En de eerste grote politieke denker was de Griekse wijsgeer Plato, die overigens geen hoge dunk had van de Atheense democratie. Volgens Popper was Plato zelfs de eerste grote filosoof van het totalitarisme. En het is hier dat we een aanknopingspunt vinden voor de echte politieke tegenstelling: deze tussen anarchisme – of geen bestuur – en totalitarisme – of totaal bestuur.

Glenn Beck - jawel - zet het piekfijn uiteen in volgende video:

Wat weet Glenn Beck - die toch beschouwd wordt als een idioot - wat iemand als pakweg Carl Devos (of elke andere politicoloog) niet weet? Beck weet dat de links/rechts tegenstelling niet de echte tegenstelling is en niet meer voorstelt dan een valse keuze. Is Hitler bijvoorbeeld links of rechts? Hitler was anti-communist en dus rechts. Maar evenmin was hij een liberaal, noch in politiek, noch in economisch opzicht. Van een markteconomie was in nazi-Duitsland geen sprake. Hitler financieerde zijn uitgaven met geldcreatie en hogere belastingen. Bedrijven werden strikt gereguleerd en gecontroleerd. In dat opzicht was Hitler dus links.

Maar Hitler was toch ook een racist en een nationalist? En dus duidelijk rechts? Juist, maar denken in termen van rassen of volkeren is denken in collectivistische termen en dus anti-liberaal (zie Hayek, Von Mises, Rand). Precies zoals denken in termen van klassen. Waarom is iemand, zoals Stalin, die denkt en regeert in termen van klassen links en vooruitstrevend, en iemand die denkt in termen van rassen rechts en reactionair, terwijl ze toch allebei collectivisten en anti-liberalen zijn? 

Welnu, als we echter de redenering van Glenn Beck volgen dan kunnen we Hitler en Stalin samen met de theocraten netjes en zonder problemen aan de kant van het totalitarisme plaatsen, waar ze thuishoren. Liberalen en socialisten zitten dan in het centrum en libertariërs schuiven op richting anarchisme. En de discussie of Hitler nu wel of niet links was, kunnen we dan netjes naar de prullenmand verwijzen. Hitler was een collectivist en een totalitair. Klaar.